صبورى / ناصح / ظهير
ديباچهء مصحح 74
شجرة الملوك ( تاريخ منظوم سيستان ) ( فارسى )
اين رويه ، سيستان را به كانون شورش جدّى بر ضد نادر شاه تبديل كرد . « 1 » ملك فتحعلى خان در اين هنگام كوشيد تا شايد با رويههاى مسالمتآميز از درگيرى با نادر شاه پرهيز كند . او از نادر شاه حكومت سيستان را در عوض مواجب خويش درخواست كرد ، امّا نادر آن را نپذيرفت ( برگ 136 الف ) بنابراين ، شورش بالا گرفت و سيستان با سپاه نادر درگير شد و آن را درهم شكست . نادر بار ديگر محمّد رضا خان افشار ، يكى از فرماندهان خود را به جنگ او فرستاد ( برگ 139 ب ) . ملك فتحعلى خان ، امير سيف الدّين شهركى را مأمور مبارزه با او كرد ( 141 الف ) . سيف الدّين مأمور چپاول منطقه گرمسير شد و پس از آن خود ملك به جنگ محمّد رضا خان افشار به فراه رفت ( برگ 142 الف ) اين رويداد سرانجام به شكست سپاه سيستان منجر شد . امّا ، شجرة الملوك از آن به عنوان « هزيمت مهان كيان و انقراض دولت آنان » ياد مىكند . ( برگ 143 الف ) ملك فتحعلى خان سرانجام در جنگ به چنگ سپاه نادر افتاد . نادر شاه دستور داد تا ابتدا او را كور كردند و سپس و به روايت شجرة الملوك : پس از چند روز دگر در نهان * گرفتند از آن خان نقد روان ( برگ 144 الف ) اين واقعه در سال 1160 روى داد . بنابر روايت شجرة الملوك پس از قتل ملك فتحعلى خان ، دو پسر از تبار ملك حسين خان سيستانى به نامهاى ملك سليمان و ملك حسن خان ثانى كه مورد توجّه نادر نيز قرار داشتند ، حضور داشتند . پس از ملك فتحعلى خان ، ابتدا ملك حسن والى سيستان شد . چون او در سال 1160 مرد ( برگ 145 الف ) ملك سليمان نزد عادلشاه ، كه اينك پس از مرگ نادر شاه بر جاى او نشسته بود ، رفت . عادلشاه او را حاكم كاشان كرد ( برگ 145 ب ) . البتّه ، دربارهء سرنوشت ملك سليمان در كاشان در شجرة الملوك مطلبى نمىآورد . در ادامهء اين مطلب ، روايت شجرة الملوك اين است كه ستيزهء جانشينان نادر با
--> ( 1 ) . براى يك بررسى دربارهء قيام سيستانيان در اين دوره نگاه كنيد به : م . ر . آرونوا ، ك . ز . اشرافيان . دولت نادر شاه افشار ، ترجمهء حميد مؤمنى ، چاپ دوم ، شبگير ، تهران 1356 ، صص 205 - 209 .